کریستین دوپلر

کریستین دوپلرکریستیـن دوپلـر اهـل خانـواده ای سنگ تـراش بـود کـه در سالزبورگ اتریش کسب و کـار موفقی داشتند. کسـب و کـار موفق منجـر بـه سـاخـت یـک خـانـه ی خـوب در هـانیبـال پـلاتـز در سـالـزبـورگ، در نزدیکـی یک رودخانه شـد.

سنت خانواده ی دوپلر او را وامیداشت تا به کسب و کار خانوادگی یعنی سنگ تراشی بپردازد. با این حـال، او خیلی ضعیف بود و هرگز کاملا سلامت نبود بنابراین او نمی توانست سنت خانواده را دنبال کند.

دوپلـر بـه مدرسه ی ابتدایـی در سالـزبورگ و سپس بـه مدرسـه ی متوسطـه در لینز رفت. پدر و مادر او از پتانسیل دانشگاهی او مطمئن نبودند و به توصیـه ی استـاد مشـاوره ی ریـاضیـات دانشگـاه سالزبـورگ، بـه رشته ی ریاضیات در دانشگاه پلی تکنیک در ویـن مشغول بـه تحصیـل شد. او مطالعات خود را در رشته ی ریاضی ادامه داد و در سال 1825 فارغ التحصیل شد. بعد از این او به سالزبورگ بازگشت، سپس به دانشگاه وین رفت و در آنجا در مورد ریاضیات عالی، مکانیک و نجوم به مطالعه پرداخت.

دوپلر بعد از پایان تحصیلات خود در سال 1829 به عنوان استادیار ریاضیـات عالی و مکانیک توسط پروفسور بورگ در دانشگاه منصوب شـد. او چهـار مقالـه ی ریاضیات خود را در طول چهار سال به عنوان دستیار بورگ منتشر کرد و برای اولین بار نظریه ی تشابه در هندسه را تکمیل کرد. سپس به مدارس لینز سالزبورگ دعوت شد و در آنجا علاوه بر ریاضیات به تدریس جبر، هندسه نظری و حسابداری در دانشکده فنی مشغول شد.

دوپلر 18 ماه را به عنوان حسابدار در یک کارخانه نخ ریسی صرف کرد. این دوره اندوه و مشکلات بسیاری را برای دوپلر بوجود آورد. جای تعجب نیست که او تصمیم به فروش دارایی خود کرد و بعد به امریکا مهاجرت کرد. افکار و رویای دوپلر بلند پروازانه بود به همین خاطر تدریس ریاضیات پایه در مدرسه فنی تا حد زیادی به میل او نبود. او برای بدست آوردن پست استادی ریاضیات عالی در پلی تکنیک پراگ تلاش کرد ولی موفق نشد. با این حال در طول سال های 38ـ1836 او قادر به تدریس ریاضیات عالی در دانشگاه پلی تکنیک به مدت چهار ساعت در هفته شد.

در 3 اکتبر 1839 وی در آزمونی جهت تعیین استادی شرکت کرد و در سال 1841 به طور رسمی به عنوان استاد شناخته شد. دوپلر علاوه بر ریاضیات به تحقیق درباره ی فیزیک و مکانیک، در مورد پدیده های مختلف از جمله حرکت شناسی مشغول شد و در این راه به نتایج خوبی رسید.

از فوریه 1843 آزمونی به دو صورت شفاهی و کتبی برای تعیین سطح دانشجویان برگزار شد که دوپلر به عنوان استاد ارشد به بررسی 256 دانشجو در 17 روز به صورت کتبی و شفاهی پرداخت. سؤالات کتبی از علوم حساب و جبر طرح شده بودند که حداقل زمان پاسخگویی 6 ساعت در یک روز بود. پس از آزمون دانشجویان به بیش از حد سخت بودن سؤالات اعتراض کردند که مورد بررسی قرار گرفت و این باعث توبیخ رسمی دوپلر شد که در نهایت به اخراج او انجامید.

به دلیل نا آرامی های سیاسی در سال 1848 دوپلر یک بار دیگر به وین پناه می آورد. اکنون دوپلر یکی از چهره های مهم در زمینه ی تحقیقات حرکت شناسی محسوب می شود. او در 17 ژانویه ی 1850 به عنوان اولین مدیر مؤسسه ی جدیدی از فیزیک در دانشگاه وین منصوب شد. اکنون دوپلر به نقطه ی بالایی از زندگی خود رسیده است، وی از طریق تجربیات و موقعیت خود به این مهم دست یافته است.

دوپلر توانایی های خود را از طریق انتشار آثار متعدد در رشته های ریاضی و فیزیک، به جامعه ی علمی نشان داد. بنابراین بولزانو (Bolzano) که خود مبتکری بزرگ در ریاضی بود، دریافت که دوپلر نابغه است. بولزانو در سال 1842 به پراگ نقل مکان کرد و در آنجا به عنوان وزیر بخش ریاضیات انجمن سلطنتی علوم برگزیده شد. بولزانو با دوپلر همچنان در تماس بود؛ او در مورد دوپلر می نویسد:

«دوپلر در کمتر از چند هفته مرا با ایده های جالب خود هیجان زده کرده است، به طوری که من شب و روز به آن ها فکر می کنم.»

بولزانو، دوپلر را به عنوان یک فرد با فکری روشن به انجمن سلطنتی معرفی کرد. دوپلر در تاریخ 25 مه 1842 در یک سخنرانی ده دقیقه ای گزارشی از نور ستاره های دوتایی و بعضی ستاره های دیگر آسمان در کاغذهای رنگی ارائه داد. دوپلر به صحبت در مورد یک پدیده ی فوق العاده از نورهای رنگی بعضی ستاره های دوتایی و سایر ستارگان پرداخت. او در توضیح این پدیده ی قابل توجه به عنوان بخشی جدایی ناپذیر از تئوری برادلی پی برد. مقاله ی ارائه شده برای اولین بار اثر دوپلر را که ارتباط فرکانس با سرعت نسبی بین منبع و ناظر بود را توضیح می داد. اثر دوپلر تا این مرحله در بعضی از آزمایشات موفق عمل کرد، ولی در بعضی آزمایشات هم دچار نقص هایی بود.

اثر دوپلردر سال 1845 دوپلر آزمایشی را به کمک نوازندگان در قطار در دو حالت که قطار به او نزدیک یا از او دور می شد، انجام داد. دوپلر در سال 1846 نسخه ی بهتری از اصل خود را منتشر کرد که به جای در نظر گرفتن حرکت نسبی، حرکت منبع و ناظر به طور جداگانه در نظر گرفته می شد. این اصل توانست از همه ی آزمایشات سربلند بیرون آید و همه را متقاعد کند.

ایده های جدیدی به طور مستمر به ذهن او می آمدند که موجب ابداع بسیاری از ابزارها به ویژه برای هدایت نوری بود. او ایده های بسیاری داد، ولی خیلی کم آنها را به طور عملی انجام داد. البته بسیاری از ایده های او را می توان شروعی برای کشف های مهم آینده دانست.

دوپلر علی رغم پشتیبانی زیاد از طرف بولزانو و رابطه ی خوبش با جامعه ی سلطنتی به دلیل مشکلاتی نتوانست عضو این جامعه شود.

در سال 1837 زمانی که مقاله ی اول دوپلر توسط جامعه ی سلطنتی مشاهده و بررسی شد، بولزانو در گزارشش از جامعه ی سلطنتی خواست که دوپلر نیز جزء این جامعه شود. اما با وجود رأی گیری در سال بعد، دوپلر رأی نیاورد. بالاخره در تاریخ 28 ژوئن 1840 دوپلر پس از رأی گیری با نتیجه ی هفت موافق در مقابل پنج مخالف، عضو عادی این انجمن شد. در سال 1847 از طرف جامعه ی سلطنتی به عنوان معاون وزیر امور خارجه برگزیده شد و به یکی از رهبران جامعه تبدیل شد.

دوپلر در سال 1848 به عضویت عادی آکادمی سلطنتی علوم در وین در آمد و دکترای افتخاری از دانشگاه پراگ به او اعطا شد. بازه ی زمانی که دوپلر برای اولین بار مدیریت مؤسسه ی فیزیک دانشگاه وین را به عهده داشت، بسیار کوتاه بود.

دوپلر در نوامبر 1852 سلامتی خود را با مشکلات شدید ریوی از دست داد. او به امید بهبودی بیماری اش به ونیز که دارای آب و هوای گرمتری بود سفر کرد و در پایان در ونیز درگذشت.

برگرفته از: وبگاه شخصی دکتر احمد امیر آبادی زاده

/ 4 نظر / 97 بازدید
mahiar

سلام تبادل لينک ميکند لينکدوني http://www.linkdoni.net کليک جادويي http://www.magicalclick.com تازگي http://www.tazehgi.com

زهرا

سلام دوسته خوبم ممنون از حضورت تو وبلاگم لینک شدی لطفا " وبلاگمو با ادرس گالری لباس لینک کن و حتما" خبر بده که لینک کردی ممنون

سجاد

با عرض سلام و خسته نباشید خدمت شما دوست عزیز بسیار از وب فعال و زیبا شما لذت بردم من مایل به تبادل لینک با وب شما هستم و اگر شما هم موافقید لطفا عنوان و ادرس مورد نظرتان را برای من بفرستید تا سریع لینک کنم و عنوان و آدرس را برای شما ارسال کنم. پیج رنک میهن فان : 3 منتظر خبرتون هستم با تشکر http://www.mihanfun.net

محمدی

سلام و خسته نباشید خدمت مدیریت محترم احتراما میخواستم خدمتتون عرض کنم شما با تبادل لینک موافقی؟؟؟ اگر مایلید ما را با اسم "بهترین مرجع گرافیکی" http://gfxaf.com لینک نمایید . بفرمایید با چه اسمی لینکتون کنیم.