رونالد فیشر

تقریبا هر روز در روزنامه ها و مجلات می خوانیم و یا درکتابهای علمی جملاتی را مشاهده می کنیم. مانند این که سیگار کشیدن موجب سرطان ریهمی شود، ورزش کردن در جلوگیری از بیماریهای قلبی موثر است و غیره. دلیل درستی ایناظهار نظرها چیست؟ شواهد آماری. برای تولید یک دارو شرکت داروسازی باید داروی خودرا روی گروهی از بیماران آزمایش کند و در صورتی که نتایج ازمایشها نشان دهد مزایایدارو از نظر آماری معنی دار است اجازه عرضه آن را می دهند. اگر ذهن درخشان رونالدآیلمر فیشر نبود چنین نتایجی حاصل نمی شد.

این نابغه تند مزاج کسی بود کهنشان داد چگونه می توان از میان داده های خام حقایق محکم علمی را استخراج کرد. فیشریکی از تاثیر گذارترین دانشمندان قرن بیستم بوده است. یافته های جدید بر پایهمفاهیمی استوارند که او ابداع کرده است مانند p یا تحلیل واریانس و... او روشی یافتکه از طریق آن می شد با داشتن نتایج سفرهای اکتشافی جانوران جدید و تعداد گونه هایجانوری موجود در زمین را که هنوز کشف نشده بود تخمین زد. مانندتعداد پروانه های کشفنشده یا مطرح کردن نظریه کرانه ای که به واسطه آن می توان رویداد های گذشته نظیرسیل ها یا زمین لرزه ها و برآورد احتمال وقوع رویدادها در طی هزاران سال آینده رانشان داد.

وی در سال1890 در لندن به دنیا آمد و در خانواده آنها کسی بهمقوله های علمی تمایل نشان نداده بود. وی این مهارتها و علاقه مندی به اعداد را درسنین پائین از خود نشان داد. البته چشمهای فیشر بسیار ضعیف بود و در سن نوجوانی اینضعف فعالیت های وی را محدود می کرد به طوریکه به توسعه پزشکان نمی توانست در نورمصنوعی کار کند پس مجبور شد تا به جای استفاده از کاغذ و قلم تنها از ذهن خود برایتصویر کشیدن مسائل کمک بگیرد. برای این کار روشهای هندسی مخصوصی را ابداع کرد کهسایر ریاضیدانان با روشهای عادی از حل مسائل درمانده بودند. در دانشگاه، وی درزمینه ریاضیات و زیست شناسی معلوماتی فراتر از هم سن و سالان خودداشت.

دانشمندان ظهور روشهای آماری را احساس می کردند که برای آزمون نظریاتآنها مفید واقع می شود. ولی کاربردی شدن آن مستلزم حجم زیادی داده ها برای بدستآورد نتایج قابل احتمال بود که آنها در اختیار نداشتند. فیشر تصمیم گرفت تا راههاییبرای استخراج قابل اعتماد ترین نتایج از میان حجم کم داده ها بیابد. کلید این کار،بیرون کشیدن بیشترین حجم ممکن اطلاعات از میان داده های موجود است. قاعده ریاضی«احتمال حداکثر» و سپس «آماره های کافی» را یافت. محصولات کشاورزی روش تحلیلواریانس این امکان را فراهم آورد تا با انجام یک آزمایش بتوان همزمان به سئوالهایزیادی پاسخ بدهد، در هر آزمایش تنها یک عامل را می توان بررسی کرد و سایر عواملراثابت نگه داشت.

از کتاب علمی وی می توان روشهای آماری برای پژوهشگران رانام برد. این کتاب موهبتی الهی بود برای تحلیل داده ها و علی رغم انتقادها، روشهایوی به شکل گسترده ای مورد استفاده قرار گرفت و «آزمایش معنی دار بودن» برای کنترلنتیجه بر حسب واقعیت یا شانس بیشتر مورد تایید قرار گرفت. چرا که فیشر «مقدارp  » را ابداع کرد که «یک به 20» عنوان شد و در تمام آزمایشها تنها زمانی نتیجه قابلاعتنا بود که مقدار p آن مشخص شده باشد.
سرانجام در سال 1957 فیشر بازنشستهو به استرالیا مهاجرت کرد و در اثر ابتلا به سرطان از دنیا رفت. شاید کمتر کسیمانند او توان ریاضی خود را در اختیار همه انسانها گذاشته است.

/ 0 نظر / 9 بازدید