سیسرو

سیسروهفتم دسامبر سال ۴۳ پیش از میلاد مسیح، سیسرو (مارکوس تولیوس سیسرو) فیلسوف، خطیب و ادیب روم باستان به‏‌وسیله نظامیان مارکوس آنتونیوس در نقطه‌ای دور از شهر رم کشته شد. مارکوس، سیسرو را متهم به مشارکت در قتل سزار در تالار سنای روم کرده بود و به خون‏‌خواهی سزار، وی را کشت و دستور داد که دست راست و سر او را جدا ساختند و در فوروم (محل سخنرانی‏‌های عمومی در شهر رم)، همانجائی که صد‌ها بار سخنرانی کرده بود، آویزان کردند.

اشتباه سیسرو در این بود که وارد سیاست شده بود. او از خاندان بزرگان نبود و برای این‏‌که به‏‌حساب آید و نیز به‏‌منظور ترویج و عملی ساختن افکار خود وارد سیاست شد و با این کار نه‏‌تنها به اعتبار علمی خود صدمه زد بلکه جانش را هم از دست داد. وی حتی یک‏‌بار مجبور شد برخلاف عقاید فلسفی خود، از اعدام فوری سه ژنرال یاغی جانب‏‌داری کند حال آن‏‌که طبق عقاید او، هر کسی بایستی از حق محاکمه منصفانه برخوردار باشد. سیسرو به‏‌دلیل مخالفت شدید با دیکتاتوری و در عین حال وفاداری به جمهوریت، با کارهای سزار موافقت نداشت.

سیسرو که در سال ۱۰۶ پیش از میلاد در شهر «آرپینو» واقع در ۱۲۰ کیلومتری شرق شهر رم به‏‌دنیا آمده بود، در جوانی به یونان، رودس و ایونی (ساحل غربی آناتولی) عزیمت کرده و در آنجا به مطالعه فلسفه، تاریخ، ادبیات و فن خطابت پرداخته بود. سخنرانی‌های عمومی سیسرو به‏‌قدری نافذ بود که وی را به‏‌عنوان کنسول و سپس سناتور انتخاب کردند و بدین‏‌ترتیب، وارد سیاست شد.

سیسرو طی یک جلسه سنا شدیداً با تصمیم کراسوس برای جنگ با ایران مخالفت کرده بود ولی رأی اکثریت سنا با کراسوس بود. پس از شکست کراسوس در جنگ با ایران از سپهبد سورنا فرمانده ارتش ایران در سال ۵۳ پیش از میلاد و از دست دادن جان خود در این جنگ، اهمیت نظر سیسرو که با این جنگ مخالفت کرده بود، بیش‏‌تر گردید.

سیسرو کتاب «ماهیت بد و خوب» خود را بر پایه آئین زرتشت و آموزش‌های او به رشته تحریر درآورده و در کتاب دیگرش «درباره درستی» نیز بسیاری از اندرزهای زرتشت را نقل و تفسیر کرده است. از سیسرو، آثار و کتاب‏‌های متعددی باقی مانده است؛ از جمله کتاب «موازنه» در علوم سیاسی، وظیفه، فلسفه‌های نادرست، بروتوس، از جانب بالبوس، مسائل فلسفه، عقاید، فنون نطق و خطابت، درباره پیری، پایان‌ها، طبیعت خدایان و...

سیسرو در کتاب «وظیفه» به مسئولیت‌های مختلفی اشاره کرده و تجربه خدمت در ارتش را یک امر واجب دانسته و نوشته است که هر مرد لازم است تجربه نظامی داشته باشد تا نه‏‌تنها مفهوم جنگ را بداند بلکه بتواند نتایج آن را برای خود مجسم کند. وی در همین کتاب، در باب دولت‏‌مرد نوشته است که دولت‏‌مرد همانند یک پدر بایستی همیشه نگران آن باشد که چه میراثی باید از خود باقی بگذارد؛ پدر برای فرزندانش و دولت‏‌مرد برای هم‏‌وطنانش، و هرچه که این میراث غنی‌تر باشد، بهتر است و تاریخ از او به بزرگی و به‏‌عنوان یک انسان کامل یاد خواهد کرد و یاد او همیشگی و جاودان خواهد ماند. کسی نباید برای بازماندگان، «دردسر» به میراث بگذارد.

در کتاب «موازنه»، سیسرو هم‌چنین به دفاع از دمکراسی پرداخته و برای جلوگیری از دیکتاتوری توصیه کرده است که میان سنا (قوه مقننه) و امپراتور (رئیس قوه مجریه) باید موازنه قدرت برقرار باشد. وی اساساً با ریاست یک فرد بر قوه مجریه مخالف است و از شورای ریاست کشور سخن به میان می‌آورد.

سیسرو، حکومت انتخابی را حق بشر می‌داند و به این ترتیب با حکومت موروثی میانه خوبی ندارد. در کتاب مورد اشاره، وی برخوردار بودن از محاکمه منصفانه را حق هر انسانی می‌داند و استدلال می‌کند که عمل و اقدام ناروا (عمل فیزیکی) جرم است؛ نه فکر و اندیشه به‏‌زعم بعضی‌ها بد و نادرست. اگر افکار یک فرد زیان‏‌آور تلقی شود، این شخص باید تبعید شود نه جریمه، زندان و یا اعدام.

سیسرو در کتاب «درباره درستی» نیز نوشته است که هیچ همکار و همنشینی زیان‏‌بار‌تر و بد‌تر از چاپلوس نیست و یک چاپلوس نباید به خدمت عمومی (کارمندی دولت) پذیرفته شود. سیسرو می‌گوید که اگر قدر‌شناسی نباشد؛ خدمت و خلاقیت هم وجود نخواهد داشت و مردمی که قدر پیشینیان خود را که خدمت کرده‌اند، نشناسند و آنان را در نظر نداشته باشند، کشورشان - دیر و یا زود - از هم خواهد پاشید.

او غم‏‌انگیز‌ترین رویداد یک ملت را جنگ داخلی (برادرکشی) می‌داند. سیسرو با این‏‌که چندین‏‌بار در مذمت قضاوت عجولانه نوشته است، خود در نامیدن پمپی ژنرال رومی به «پمپی بزرگ» - که جاه‏‌طلبی او و دیگران باعث یک جنگ داخلی خونین در روم شد - عجله کرد که یکی از انتقادهای وارده به سیسرو همین بوده است. بخش‏‌هایی از کتاب «فنون نطق و خطابت» سیسرو هنوز هم در مدارس غرب - که این رشته، از دروس اجباری آن‌هاست - تدریس می‌شود.

منبع: خبرگزاری ایمنا

/ 3 نظر / 84 بازدید
بی نام و نشان

سلام .داداش دستتون درد نکنه اطلاعات خوبی بود .مخصوصا درباره انیشتین .

مهندس حسن سهرابی با همکاری مهندس مهدی انصاری

واقعا عالی عزیزم